ปัญหาตัวจริง

เราได้คุยกันมา 2 เรื่อง คือ ปัญหาคืออะไร และ ลักษณะประจำตัวของปัญหา ในบทความนี้เราจะได้พูดกันถึง การมองให้เห็นตัวปัญหาจริงๆ ซึ่งจะทำให้เรา พบทางออกของปัญหาที่กำลังประสบอยู่ได้ง่ายขึ้น

ปัญหาตัวจริง

เวลาเกิดสิ่งที่ไม่ได้ดังใจขี้น คนมักจะพูดว่าเรื่องนี้มีปัญหา เรื่องนั้นเป็นปัญหา ก็อาจจะจริงในความรู้สึกของผู้พูด ว่าสิ่งนั้นคือปัญหาของเขา แต่มันอาจไม่ใช่ในความรู้สึกของคนอื่นๆ ดังนั้นจึงต้องมีวิธีกรองเอาปัญหาตัวจริงที่ทุกคนเห็นตรงกัน เข้าใจตรงกัน ออกมาจากคำพูด คำบ่นต่างๆ เพื่อว่าจะได้ช่วยกันคิดหาทางแก้ปัญหา ช่วยกันลงมือทำเพื่อให้การแก้ปัญหาลุล่วงไปได้

การกรองปัญหา

ใช้ลักษณะประจำตัว 2 อย่างคือ ปัญหามีขนาดและทิศทาง และ ปัญหาชี้ทางออกอยู่ในตัวมันเองเสมอ เมื่อพูดถึงปัญหาใดๆ ถ้ายังมองไม่เห็นขนาดและทิศทางของปัญหา มองไม่เห็นทางออก สิ่งที่พูดถึงนั้นไม่ใช่ปัญหา

โดยธรรมชาติ การที่ปัญหาปรากฏขึ้นต่อหน้าเราก็เพื่อจะแจ้งให้รู้ว่า มีเรื่องที่ต้องทำ ต้องแก้ไขแล้ว และจะมีรายละเอียดบอกถึง ขนาดและทิศทาง ของมัน และเกือบจะโดยทันทีเราจะเห็น ทางออกไม่น้อยกว่า 1 ทาง เสมอ ทุกทางออกที่ลงมือทำไปถ้าทำสำเร็จ เราจะรู้โดยทันทีว่าปัญหาได้ถูกแก้แล้ว ถ้าไม่เป็นเช่นนี้ อย่าเสียเวลาพูดถึงสิ่งนั้นเลย มันไม่ใช่ปัญหาที่เราสนใจจะแก้

ลองพิจารณาตัวอย่าง ปัญหาการจราจร ต่อไปนี้

ไม่ใช่ปัญหา

คนมักจะพูดว่า ปัญหาการจราจรคือ “รถติดมาก” หรือ “เสียเวลากับการเดินทางมาก” ถ้าพูดแค่นี้ ก็ต้องบอกว่า “รถติดมาก” หรือ “เสียเวลากับการเดินทางมาก” นี้ไม่ใช่ปัญหาจราจร เพราะ ไม่มีขนาดที่วัดได้คือ ไม่บอกว่ารถติดมากแค่ไหน และไม่ได้บอกว่า ติดอย่างไร ทำให้มองไม่เห็นทางออกว่าจะแก้ปัญหาการจราจรนี้อย่างไร และไม่ว่าทำอะไรลงไป ก็ไม่มีอะไรยืนยันได้ว่า ปัญหาการจราจรได้ถูกแก้ไขแล้ว

ปัญหาตัวจริง

การจราจรโดยธรรมชาติคือการเคลื่อนย้ายสรรพสิ่งซึ่งส่วนใหญ่คือคนโดยใช้ยานพาหนะต่างๆผ่านระบบจราจรเท่าที่มีอยู่ เรามีความมุ่งหวังว่าอย่างน้อย สรรพสิ่งในยานพาหนะทั้งหมดในระบบจราจร ควรจะมีอัตราการเคลื่อนตัวไม่น้อยกว่า 50 กม.ต่อชม. แต่ปรากฏว่ายานพาหนะบนถนนโดยเฉลี่ยเคลื่อนตัวไปได้เพียง 30 กม.ต่อชม. ดังนั้นปัญหาการจราจรของเราคือ อัตราการเคลื่อนตัวของยานพาหนะบนถนนช้าไป 20 กม.ต่อชม. เมื่อถึงตรงนี้ ก็จะเห็นทางออกแล้ว คือ ทำให้การจราจรเคลื่อนตัวเร็วขึ้น อีก 20 กม.ต่อชม. ไม่ว่าจะทำอะไรบ้างที่จะทำให้การจราจรเคลื่อนตัวเร็วขึ้นอีก 20 กม. ก็ใช้ได้ทั้งนั้น นี่คือตัวอย่างของปัญหาที่แท้จริง

ในบทความนี้มุ่งชี้ให้เห็นถึงการกรองเอาตัวปัญหาที่แท้จริงออกจาก คำพูด คำบ่น หรืออะไรทำนองนี้ ถึงแม้ว่าจะได้พูดถึงการหาทางออกอยู่บ้าง แต่การหาทางออก ถึงขั้นลงมือปฏิบัตินั้นไม่ใช่เรื่อง ง่ายๆอย่างที่พูดในบทความนี้

บทความต่อไปจะพูดถึง การหาทางออกของปัญหา ซึ่งลักษณะประจำตัวของปัญหา อีก 3 ลักษณะจะส่งผลอย่างยิ่งทำให้การแก้ปัญหาเป็นไปด้วยความยุ่งยาก